Piraterij

Het standpunt van de KVNR en Nautlius is in de 'position paper' als volgt geformuleerd:

Standpunt KVNR en Nautilus International
Voor de duizenden zeevarenden per jaar aan boord van Nederlandse schepen is piraterij een serieus gevaar. De betrokkenheid van de Nederlandse marine hierin wordt zeer gewaardeerd. De Nederlandse redersvereniging KVNR en de vakbond voor zeevarenden Nautilus International dringen bij de Nederlandse overheid wel aan op aanvullende maatregelen.

Algemeen
De situatie bij Somalië is verbeterd maar blijft op onderdelen zorgelijk. Het beeld dat in de laatste maanden naar voren komt is dat de reactietijd van EU NAVFOR, NAVO en anderen in de Golf van Aden is verbeterd. Er worden meer helikopters ingezet en, mede door het huidige Nederlandse commando, wordt er beter gecoördineerd tussen de aanwezige marines. Daarmee is ook de beveiliging van de Group Transits verbeterd.

Echter voor schepen met een laag vrijboord, lage snelheid en slechte manoeuvreerbaarheid, is de structurele beveiliging door EU NAVFOR en NAVO nog onvoldoende.
Op jaarbasis gaat het hier om circa 50 Nederlandse schepen die in deze zware risicocategorie zitten. De meesten hiervan lopen grote risico’s vanwege het lage vrijboord. Met alle consequenties, zoals omvaren, het moeten weigeren van lading, inhuren commerciële escorteschepen, van dien.
Daarnaast is het gebied waarin schepen aangevallen en gekaapt worden in de laatste maanden veel groter geworden, zelfs tot 1200 zeemijl van de Afrikaanse kust.

Met oog hierop vragen wij in het bijzonder aandacht voor de onderstaande standpunten:

• De toezegging van de minister van Defensie om het Franse model (konvooi varen met inzet van militaire teams aan boord van de koopvaardijschepen, ook België gaat dit nu doen) te onderzoeken, dient zo spoedig mogelijk nagekomen te worden.
• De beslissing op een bijstandsverzoek voor begeleiding door een marineschip dient tijdig – d.w.z. één maand voor daadwerkelijke passage door de wateren van Somalië – aan de reder kenbaar gemaakt te worden. Deze termijn is nodig voor het aangaan van commerciële contracten. In de praktijk is het één week voor de doorvaart;
• Het op peil houden van de snelle reactietijd (binnen 20 minuten) dient duurzaam gewaarborgd te zijn. Dit vereist structureel voldoende marineschepen, helikopters en goede coördinatie tussen alle aanwezige marines.
• Eén loket in Nederland om bijstandsaanvragen te kunnen bundelen, één op één advisering naar de rederijen en een correcte afhandeling van de bijstandsaanvragen. Indien dat kan helpen kan er een Nederlandse koopvaardijkapitein worden gestationeerd voor de Nederlandse coördinatie, te bekostigen door de Nederlandse overheid.
• De extra Nederlandse stafofficier, die in augustus 2009 is toegevoegd aan het commandocentrum in Northwoord van de Atalanta-operatie, leidt niet tot betere communicatie naar Nederlandse reders. Deze stafofficier wordt namelijk ingezet voor de algemene werkzaamheden en fungeert niet als aanspreekpunt voor Nederlandse reders.
• De piraterij bij Somalië is in het laatste jaar steeds professioneler geworden. Het is van groot belang dat in internationaal verband deze organisaties juridisch en financieel effectief worden aangepakt.
• Wij steunen de inzet van de minister van Buitenlandse zaken voor een effectievere berechting van opgepakte piraten in internationaal verband. De gerelateerde juridische complicaties van het zeerecht (bij het doorzoeken van verdachte schepen en oppakken van piraten) dienen opgelost te worden.
• Er ontstaat een hele industrie van private beveiliging en regionale inzet van militairen bij de bescherming van de scheepvaart. Wij vinden dit een ongewenste ontwikkeling en dit geeft nogmaals de noodzaak aan van effectieve bescherming door de overheid.

Laatste ontwikkelingen ten Oosten van Somalië/ Indische Oceaan:
• Sinds een half jaar zijn er steeds meer piraterijaanvallen en geslaagde kapingen rond de Seychellen en tot 1200 nautische mijlen ten oosten van Somalië. De EU-NAVFOR operatie is gebaseerd op een continu assessment- en monitoring systeem. Dit systeem dient rekening te houden met deze verbreding van het werkgebied van de piraten en zich te richten op het aanpakken van de ‘moederschepen’ van de piraten.
• In de afgelopen tijd is ook de NAVO meerdere maanden in dit gebied ten Oosten van Somalië actief geweest, echter op dit moment is de beveiliging in dit gebied onvoldoende.
Voor zowel de EU als NAVO missie is van groot belang dat verdachte (moeder)schepen effectiever worden aangepakt.

Europese EU-NAVFOR missie
Na registratie bij EU NAVFOR, voor een geplande doorvaart door de Golf van Aden dient vanuit EU-NAVFOR meer 1 op 1 feedback (maatwerk) naar de reder/schip gegeven te worden. (EU NAVFOR heeft deze noodzaak erkend). Het moment waarop de reder definitief te horen krijgt of en zo ja op welke wijze zijn schip zal worden beschermd is nog steeds te laat (soms minder dan twee dagen voor binnenvaren van het gebied). De minister heeft hiervoor begrip getoond en toegezegd dit bij EU-NAVFOR te zullen aankaarten.

NAVO missie met inzet Nederlandse marine
Het mandaat van de NAVO wat betreft aanhouding en vervolging moet in lijn worden gebracht met dat van EU NAVFOR. De missie is dit voorjaar met één jaar verlengd. 
Ten Oosten van Somalië dient er sprake te zijn van effectieve bescherming. Hier dient eveneens de effectiviteit van de Franse optie snel onderzocht en operationeel te worden.